Fransızca Bobo Ne Demek? Bir Kavramın Peşinden Giden Bir Hikâye
< h2 >Bir Kelimenin İçinde Kaybolan Hayatlar< /h2 >
Kayseri’nin soğuk bir kış akşamında, kalın kabanımın içinde sımsıkı sıkı durarak, tam karşımda duran kafede pencereyi araladım. Dışarıda, geceyi yavaşça içine çeken şehrin sokakları, bir orman gibi kararmıştı. Her şey sessizdi. Tek ses, eski bir kasetin mekanik tınısı gibi çalan müzikten geliyordu. Caddelerde beliren az sayıdaki insan, genellikle adımlarını hızlı atarak giden yalnızlar gibiydi. O an kafama takılan tek şeyse, bir arkadaşımın bana söylediği bir kelimeydi: bobo. Fransızca bu kelime ne demekti, gerçekten? Bir kelimenin, hem tanımına hem de içindeki duygulara nasıl bu kadar kolay takılabilirdi? İşte burada, Kayseri’de bir kafede, yaşadığım bir anın içinde bu kelimeyle bir yolculuğa çıkacaktım.
< h3 >Bir Sohbetin Ortasında, Bir Kelimenin Doğuşu< /h3 >
O gün, sabah kahvemi içerken Merve, yüzündeki endişe ve hafif bir gülümsemeyle yanıma geldi. “Senin bu Kayseri’deki yaşam tarzın bobo gibi” dedi. Şaşkınlıkla ona bakarken, kelime birden kulaklarımda yankı yapmaya başladı. Hani, biri bana “Ben seni tanıyorum” dese, o duyduğum tanıdık ses gibi bir şeydi. Ne demekti “bobo”? Bir an düşündüm, bobo birisi miydi? Yoksa bir yaşam tarzı mıydı? Fransızca bir şeydi, ama ne?
Merve’nin gözlerinde biraz gülüş, biraz da bilgelik vardı. Bobo’nun, her şeyden önce Paris’te, yaşamak ve kültür birikimiyle bağlantılı bir anlam taşıdığını, şehirdeki entelektüel ve sanatsal bir yaşam tarzını ifade ettiğini söyledi. Ama bir başka boyutla, bobo’nun kaybettiği bir aidiyet ve oraya ait olma hissiyatı da olduğunu ekledi. Kafam karıştı. Ama yine de merak ettim.
O an ne hissettim, bilemiyorum. Bir yandan hayatın karmaşıklığına dair bu keşif beni heyecanlandırıyordu, çünkü bu kelimeyle bir şeyleri yeniden keşfetmek, kendimi, Kayseri’yi ve belki de yıllardır unuttuğum bir anlamı yeniden bulmak gibiydi.
< h3 >Bobo Hakkında Birkaç Düşünce: Sadece Bir Kelime mi, Yoksa Bir Yaşam Tarzı mı?< /h3 >
Bobo, aslında Paris’teki bir yaşam biçimi olarak başlamış. Düşünürler, sanatçılar, edebiyatçılar… Hepsi kendi yerel kültürlerinden soyutlanmış bir ortamda yaşamaya çalışan, klasik düzenle barışmayan ama yine de bazen büyük bir çelişkiye düşen insanlarmış. Onlar bir yandan elit kültürün tam merkezinde, en kaliteli yaşam standartlarını talep edenlerken, diğer yandan bu yaşam biçiminin getirdiği ayrımcılık ve sınıf farklarıyla da yüzleşen kişiler olmuşlar. Bir noktada, bobo olmak, kendine dair bir kararsızlık taşıyor gibiydi. İçsel bir boşluk, bazen kibirle karışan bir takıntı halini alıyordu.
Merve, kelimenin anlamını anlatırken bir an kendimi sorgulamaya başladım. Kayseri’nin dar sokaklarında büyümüş, yıllardır burada yaşayan biri olarak, İstanbul’a ya da Paris’e hiç gitmemiş olmama rağmen ben de bobo olabilir miydim? Birçok şeyi, bir şehri, bir yaşam biçimini sorgulamak, konfor alanımın dışına çıkmaya, yeni bir şeyler keşfetmeye istekli olmak bende de vardı. Ama bazen daha derine indiğimde, yalnızlık ve bir yere ait olamama duygusu içimi sarmıştı. Kendimi daha önce hissettiğim şekilde yalnız hissettiğimde, bobo olmak bir anlam taşımaya başlıyordu. Çünkü bobo, her zaman kendini bir adım geriye çekip sorgulayan, aidiyetini sürekli arayan bir insandı.
< h3 >Bir Sohbetin Derinliklerinde, İçsel Bir Arayış< /h3 >
Günler geçtikçe, bobo kelimesinin anlamı kafamda daha fazla yer etmeye başladı. O zamanlar, üniversite yıllarımda ilk kez büyük bir şehre taşınan bir arkadaşım vardı. İstanbul’a gelen ilk günlerinde bana sürekli Kayseri’nin köhne sokaklarından bahsederdi. O zaman ben de ona Kayseri’nin aslında ne kadar zengin bir kültüre sahip olduğunu anlatmaya çalışıyordum. Yani, evet, belki de Kayseri’nin o daracık sokakları ve sıkıcı atmosferi İstanbul’un sonsuz ışıltılarından çok daha gerçekti. Ama ne kadar bunu savunmaya çalışsam da, içimdeki bir boşluk her geçen gün büyüyordu. Şehirdeki yalnızlık, hayatın hızlı ve tekdüze akışında kaybolduğumda, hep bir şeylerin eksik olduğunu hissediyordum.
Bir gün, Merve’yle sokakta yürürken, “Bobo’nun Kayseri’deki karşılığı ne olabilir?” diye sordum. Merve gülümsedi ve derin bir iç çekerek, “Kayseri’deki bobo, herhalde, burada bir yere ait hissetmeyen, ama aynı zamanda her zaman daha fazlasını isteyen birisi olurdu,” dedi. O an bu sözlerin derinliklerini hissettim. Çünkü Kayseri’de hiç “bobo” yaşam tarzı yoktu. Burada insanlar genellikle geçmişi ve kökleriyle yüzleşir, geleneklerine sıkı sıkıya bağlı kalırlardı. Ama bobo, ne geçmişe ne de geleceğe sıkı sıkıya bağlıydı; o hep o anın peşinden koşuyordu.
< h4 >Sonuç: Kendimi Bulmak İçin Bobo Olmak mı?< /h4 >
Bobo olmak, kendini hep bir adım önde görmekti. Geleceğin, geçmişin ve mevcut anın en iyi şekilde harmanlanmasıydı. Bir anlamda, belki de hepimizin içinde bir bobo vardı, bir kimlik kriziyle ya da aidiyet arayışıyla. Ama bobo olmak aynı zamanda kendini bir noktada kaybetmekti de. İronik bir şekilde, kaybolmuşluk, insanın en derin arayışını doğururdu.
Şu anda, o kafenin penceresinin karşısında düşünürken, bobo kelimesi hala kafamda dönüp duruyordu. Belki de bobo olmak, hayatın ne kadarını sorgulamak istediğime bağlıydı. Yalnızca bir kelimenin anlamını aramak değil, yaşamımı da sorgulamak, duygularımın ve geçmişimle barışmak, yeni bir anlam yaratmak demekti.
Ve belki de, bir bobo olarak, her zaman biraz kaybolmam gerektiği için bu kadar hayatın içinde olmam gerekiyordu.
Bobo kelimesinin, sadece bir Fransızca sözcük değil, bir insanın içsel yolculuğunu, hem kaybolduğu hem de bulduğu anları ifade ettiğini düşündüm. Kim bilir, belki bir gün, bu şehirde, biraz da bobo olarak, kendi yolumu bulurum.